From: Mustafa Akgul (akgul@Bilkent.EDU.TR)
Date: Tue 13 Apr 2004 - 03:26:23 EEST
İnternet Yaşamdır
12 nisan 2004
Mustafa Akgül
akgul@bilkent.edu.tr
Sayın Başbakan Yardımcım, Sayın Milletvekillerim, Sayın Konuklar, Değerli basın mensupları,
netdaşlarım, hepinize Türkiye İnternetin 11 yaş günü şenliğine hoş geldiniz diyorum, saygı ve
sevgilerimi sunuyorum.
Bugün Türkiye İnternetinin 11 yaş gününü kutluyoruz. Biz bu gün İnterneti kutlamak, Türkiye
İnternetin sorunlarına care aramak, ülkemizi İnternetle nasıl ileri götürürüzü tartışmak istiyoruz.
Bu yıl 7.sini yaptığımız İnternet Haftası dizisi, Türkiye İnternetini büyütmek, yeni projeler
başlatmak, İnterneti geniş kitlelere tanıtmak, yaymak, toplumun gündemine İnterneti yerleştirmek,
ve Türkiye İnternetine ivme verecek etkinliklerin yapılması amaclamaktadır. Biz İnternet Haftasını,
tüm ülkeyi saran bir İnternet Şenliğine, e-dönüşüm, e-türkiye ve e-devlet kavramlarının geniş
kitlelerle tanıştırıldığı bir İnternet ve Bilişim Fırtınasına döndürmeye çalışıyoruz ve tüm ülkeyi
bireylerden, sivil topluma, özel sektörden, kamuya, meslek örgütlerinden demokratik kitle
örgütlerine herkesi taşın altına elini koyarak olanakları ölçüsünde katkı vermeye davet ediyoruz.
Tüm ülkenin interneti konuşmasını, düşünmesini, tartışmasını, internetin temsil ettiği değişimin
Türkiye için önemini, Türkiye İnternetin sorunlarını, e-dönüşüm, e-türkiye ve e-devlet girişimlerin
enine boyuna tartışılmasını, bir ortak akıl üretme sürecine girilmesini de arzu ediyoruz.
Bu yıl 500 bin afiş dağıttık. Sponsorlarımız, Türk Telekom, TOBB, Koç Bilgi Frubu, Aycell-Aria,
Microsoft, Garanti Sigorta ve Şekerbank'a teşekkür ederiz. 200 bin afiş il milli eğitim
müdürlüklerine, 100 bin afiş valiliklere, 100 bin afiş Türk Telekom'a iletildi. Geri kalan 100 bin ise
Üniversiteler, Servis Sağlayıclar, Sponsorlar, kamu kuruluışları ve Sivil toplum kuruluşlarına, Eczacı
kooperatiflere ve bankalara iletildi. Afişleri asabileceğimiz her yere asmaya çalıştık. Her türk
vatandaşının Haftanın afişini görmesini ve bu nedenle interneti düşünmesini, internetden nasıl
yararlanabilecegini tartışmasını istiyoruz. Bu yıl 35 civarında ilde etkinlik yapıyoruz. Yavaş yavaş
kaymakamlıklara, liselere ve ilkokullara inmeye başlıyoruz Valilikler ve kaymakamlıklar inisiyatifi
almaya ve hafta etkinliklerini koordine etmeye başladı. Pek çok ilde valilik, üniversite, Türk
Telekom, milli eğitim ve STK'lar iş birliği yapıyor. Bu yıl Türk Telekom il/bölge müdürlükleri
atakta. ADSL ile bağlı okullarda bir kımıldanma gözlüyoruz. Büyük şehirleri ve bilişim/internet
sektörünü pek kımıldatamasak da Anadoluda ciddi bir kımıldanma var.
Türkiye İnternetinin 11 Yılı
Türkiye İnterneti 11 sancılı yıl yaşadı. Kafası gözü yarıla yarıla gelişti. Bu gün eşit olmıyan bir
gelişmeyi gözlüyoruz. Bir yandan dünya ile yarışan internet şirketleri, interneti profesyonelce
kullanan şirketler, öte yandan internetle tanışmamış kitleler. Bir yandan işlemleri önemli ölçüde
internete kaydıran finans/bankacılık sektörü ve basın, öte yandan büyük ölçüde internetin dışında
olan KOBI'ler, ve kırsal kesim. Bir yandan başarılı e-devlet projeleri, öte yandan hala internetin
dışında kurumlar, ve broşür webleri. Türkiye İnterneti dünya büyüklükleri acısından yüzde 1
civarında genellikle. Dünya'da 950 milyon internet kullanıcı var, Türkiye'de 5-6 milyon civarında.
İnternetle tanışmışları ise 6-7 milyon olarak düşünüyoruz. İnternete bağlı IP numarası olan
bilgisayar dünyada 233 milyon türkiye'de 345 bin. Dünyada alan adı ve web sayısı 50 milyon yakın,
türkiye'de 60 bin civarında. Yurt dışındakilerle birlikte bunu 150 bin cıvarında tahmin ediyoruz.
Ülkemiz İnterneti ve temsil ettiği değişimi yeterli detayda algılayıp, rotasını internet ve bilgi
toplumuna çeviremedi. Bunun için birbiriyle uyumlu politikalar belirleyemedik, kurumsal
yapılanmaları kuramadık, takvime bağlı, ölçülebilen hedefleri olan somut projelerden oluşmuş bir
eylem planı oluşturamadık. Bilgi Toplumu dairesi, Kısa dönem eylem planı, teknoparklarla ilişkin
gelişmeler, okulların ADSL ile internete bağlanması sevindirici gelişmeler tabii ki. Ama, başta ADSL
ve kabloTV üzerinden genişbant, uzak mesafe olmak üzere serbestleşmede geç kalışımız, altyapının
bir bütün olarak, tüm iyileştirmelere rağmen hala fiyat ve çeşit açısından yetersiz olması, meslek
yüksek okullarını bile henüz düzgün bir şekilde internet bağlıyamadığımız gerçeğini değiştirmiyor.
Ülkenin internete yönelik uzman insan yetiştirmek için henüz somut bir projesi yok. Türkiye
internetini ölçmek için bir yapılanmamız yok, ve AB için gerekli bazı ölçümleri yapamıyoruz.
Valilikler, kaymakamlıklar için somut bir planımız yok. Keza kütüphaneleri internete bağlamak
içinde. Bilgi Toplumu için bir stratejik planımız ve bununla uyumlu bir innovasyon sistemimiz,
araştırma geliştirme ve üniversite projelerimiz yok.
İnsanlık sanayi ötesi yeni bir toplum biçimine geçişin sancılarını yaşıyor. Adına Bilgi Toplumu
demeye çalıştığımız yeni toplum biçimine giden yolda birey üretici ve tüketici olarak öne çıkmaya,
entellektüel emek, fiziki emeğin önüne geçmeye, bilim/teknoloji/ar-ge ve innovasyon temel katma
değer yaratan unsurlar olmaya, bilgi bir üretim faktörü olarak öne çıkmaya başlamıştır. Bilişim
teknolojilerin başı çektiği bu değişim ülkenin ekonomisi, is gücü gereksinimin yapısını değiştirmeye
başlamıştır.
İnternetin başını çektiği değişim, bu ülkenin emek yoğun yapısından, bilim ve bilgi yoğun bir
yapıya, ortalama okul süresinin 3 yıldan ülkede geç nüfusun önemli ölçüde üniversiteli olduğu,
yaratıcı bireylerden oluşan, ağlaşmış bir toplum olması gerektiğini söylüyor. E-türkiye'yi, bu
değişimin ışığında ülkenin yeniden yapılanması olarak düşünmek gerekir. E-devlet'i ise devletin bu
bakış açısıyla yeniden yapılanması olarak almak gerekir.
Tüm bunlar bilgisayarlaşma ve internetin bilgi topluma geçişin olmazsa olmaz ön koşulu olduğu
söylüyor. Yanliz mesele sadece bir bilgisayarlaşma ve otomosyon projesi değildir. Başta,
felsefenin, düşünme alışkanlıklarının ve kültürün değişmesi; düşünen, sorgulayan, sorumluluk alan,
yaratıcı bireylerin yetişmesini hedefleyen bir süreve girilmesi gerekir.
Kalın cizgileri ile yapılması gerekenler, telekom ve internet sektörünün tam rekabete hızla açılması,
altyapıya yatırım yaparak kolay, ucuz güvenli internetin her yerde sağlanması, insanlarımız bu
teknoloji ile çalışabilmesi için eğitilmesi, teknisyenden doktoralı araştırmacıya teknik eleman
yetiştirilmesi, sayısal uçurumun önlenmesine yönelik projelerin hayata geçrilmesi, yasal
düzenlemelerin katılımcı bir şekilde ve minimalist bir anlayışla yapılması, tarımdan, kobilere iş
dünyasının ve kamunun bu ortama taşınması için uygulamaların geliştirilmesi şeklinde özetlenebilir.
E-devlet bu bütünün çokönemli, başı çekecek bir parçasıdır. Resmin tamamını görmek ve ona göre
davranmak gerekir. Bunları uzun vadede hayata geçirebilmek için yapılması gerekenlere ben
Minimal Eylem Planı adıyla şöyle topluyorum.
Minimal Eylem Planı
E-dönüşüm icra kurulu ve bilgi toplumu dairesi önemli bir gelişme. Yanlız, icra kurulun topluma
önderlik etmekte daha proaktif davranması arzu edilir.
Mevcut yapılanma şöyle geliştirlmelidir: olabildiğince esnek olmalı, çeşitli sürelerle uzman
çalıştırabilmeli, para harcayabilmeli, araştırma yapabilmelidir. Merkezi bürokrasiden çok daha esnek
ve özgür olabilmelidir. Bu yapılanmanın sekreteryasını yaptığı, cekirdek bir kadroyu barındırabildiği
değişik düzeyde katılımcı, saydam, periodik veya sürekli çalışan düzenleme, teşvik, gözden geçirme
ve danışma mekanizmaları. İnternet Kurulunun çok sesliliği ve katılımcılığını temel alan ama
geliştirilmiş yapılar. Parlamentoda Bilişim komisyonu önemli bir yapı taşıdır. Tüm bunların katılımı
ile her yıl yapılan, geliştirilmiş KamuNet konferansı olarak da düşünebileceğiniz E-Türkiye Kurultayı.
Kurultay'da tüm e-türkiye projeleri, gözden geçirilip, bilgi ve tecrübe paylaşımı, eylem planın
gözden geçmesi, vatandaşın geri beslemesi için ortamlar, pilot projlerin tartışılacağı, e-türkiye için
ortak aklın aranacağı bir ortam olarak düşünüyoruz. Bu projeyi bir ulusal seferberlik ruhuyla ele
almalıyız. En az GAP projesi kadar öenmli, Avrupa Birliği projesine paralel proje olarak
düşünmeliyiz. Ülkede bilişim ve internet kültürünü yaymakta asker ocagını içren projeler
geliştirmeliyiz.
Bizler, internetin ülkemiz için bir tercih meselesi olmadığını düşünüyoruz. Dünya ile bütünleşmiş,
rekabetci, kalkınmış bir türkiye'nin bunu ancak internet ve bilgi teknolojilerini etkin bir şekilde
kullanarak yapabileceğini düşünüyoruz. İnternetin yaşamın tüm boyutlarını köklü olarak
değiştirmeye başladığını, elektrik, telefon gibi modern iş ve toplumsal yaşam için olmazsa olmaz
olduğunu, saydam, katılımcı bir yönetim için, etkin ve insana saygılı bir devlet yani e-devlet için
temel bir araç olduğunu düşünüyoruz. Bu bakış açısıyla Türk toplumuna diyoruz ki:
İnternet Yaşamdır !
Bir an önce onunla yaşamaya başla. İş yaşamını İnternete uyarla. Biz bu toplumu bu konuda
tetiklemeye, uyarmaya, teşvik etmeye, yol göstermeye elimizden geldiğince çalışmaya devam
edecegiz. Bu bizim yurttaşlık borcumuzdur.
İnternet Türk toplumunun uzun soluklu özlemi olan çağdaş, kalkınmış, dünya ile bütünleşmiş,
sosyal adaleti sağlamış, insana saygılı bir toplum olma özlemi için tetikleyici, katalizör olmaya hazır
bekliyor.
Gelin, ülke olarak ortak aklımızı, katılımcı mekanizmaları oluşturup beraberce hayata geçirelim ve
e-türkiye'yi kurma sürecini başlatalım.
