From: M.Ümit Karakas (umit@karakas.gen.tr)
Date: Tue 29 Jan 2002 - 13:16:27 EET
TBS Egitim Calisma grubunun Degerli Uyeleri,
Benim risk sermayesi ile ilgili iki olumsuz anı'm olduğu için ARGE'nin risk
sermayesine yönlendirilmesine ve bunun tek akılcı yol'muş gibi ekiplerin
oluşturduğu raporlara sihirli bir sözcük olarak girmesine soğuk bakıyorum.
Nedenlerinin ipuçları aşağıda bulunabilir:
1 ) risk sermayesi şirketleri ABD içi de dahil olmak üzere dünyadaki birçok
ülkenin üniversitesi, ARGE merkezi etrafında çalışıyorlar.
Internet, akademik veri tabanları vb nedeniyle nerede ne doğabileceğini
biliyorlar. Bin proje önerisi alıp 10 tanesi ile anlaşma yapıyorlar. Kabul
etmek gerekir ki bin projenin beşyüzü hiç desteklenmezdi... Ancak, " Non
Disclosure Agreement " de yapmış olsalar, inceledikleri ve desteklemedikleri
diğer dörtyüzdoksan proje kendilerine büyük bir avantaj sağlıyor.
2 ) Risk sermayesi şirketlerinin, Araştırmacı gruplarının, araştırmayı
yaptıkları özgün kuruma ve araştırmaya başlarken ilk araştırma fonunu
kazandıkları ARGE destek kurumlarına , kanımca olması gereken, makul düzeydeki
bağlılığını azaltıcı etki yapabileceklerini düşünüyorum. Ayrıca, Risk sermayesi
şirketleri, araştırma gruplarının çatlama ve parçalanma riskini
artırabilirler. Bizim bulmamız gereken yol, ARGE gruplarının, Türkiye içi
ARGE'yi başlattığı kurumlara bağlılığını kurumsal hale getirmenin yollarını
tanımlamaktır.
3 ) sayın Baykal Buyurgan'ın " Bilişim ARGE" si tanımından farklı bir ARGE
bütçe sınırları tanımım var. sayın Buyurgan, ODTÜ'nün doktoralı bir öğretim
üyesi olarak, kanımca ortamında oluşmuş tabloları kullanarak " tüm ARGE bütçesi
ve veya kullanılan emeğin örneğin en az %50 si bilgisayar donanımı ve veya
yazılımı çalışması " olarak diyor. Kanımca, Daha hassas ve daha dar tanımlara
ihtiyacımız var. Çünkü benim bazı teknoloji hakemliliği işlerimde orta
nitelikte iki bilgisayar mühendisinin bulunduğu ortama 25 bilgisayar koyma
önerisi veren ve yazılım ARGE'si yapacağız diye taban nitelikteki işletim
sistemi, veri tabanı vb ekleyen öneriler vardı. ( destek miktarının azaltılması
raporu yazdım ) . ARGE kısmı, kanımca daha yoğun ve dar tanımlanmalı, ARGE'ye
taban sağlayan bir kuruluş vardır ve yerel ağı, commercial oparating system,
veri tabanı vb yi ARGE bütçesi dışında zaten sağlamıştır. ( kollektif
copyright'da %51 pay oradan geliyor ) ARGE bütçesi ve ARGE elemanları daha
dar, titizlikle tanımlanmış olmalıdır, Çünkü aşağıda " kollektif copyright"
olarak lanse etmeye çalıştığım tanımlar bu kişilere artı haklar tanımlıyor (
daha doğrusu artı haklar tanımıyor, haklarını teslim ettirmeye adım atıyor ) .
Bu çerçevede " deprem veri toplama ve değerlendirme " çalışmasının,
algılayıcıların yerleştirme, bakım ve güvenliği ile ilgili personelinin
masraflarının ARGE bütçesi dışında tutulup, bu verileri örneğin yapay sinir
ağları ( ANN ) kullanarak değerlendirecek doktoralı araştırmacı ile en yakın
araştırma asistanının ARGE ekibi olarak tanımlanması gerekir diye düşünüyorum.
Örnek durumlar üzerinde çalışarak, örnek yorumlar listesi hazırlamalıyız.
Rapora girmesi için önerdiğim " Risk Sermayesi " ne alternatif paragraf şudur :
1 ) * Bilgisayar Yazılımı Üretimi , elektronik - otomasyon sistemleri, Sayısal
İletişim ( Digital Communication ), Hareket Halinde İletişim ( Mobile
Communication ) başta olmak üzere ekip başları Elektrik, Elektronik,
Bilgisayar, Yazılım, Mechatronic, Makina Mühendisi olan ,
* Mali yapısı başvurduğu banka tarafından kredi alabilir nitelikte bulunan,
* ARGE projesinin ayrıtılı içeriğini açıklamak zorunluğu olmayan, fakat en
az 2 / 3 ü tam zamanlı olan ARGE kadrosunun özgeçmiş listesini, TÜBİTAK YA DA
ilgili alandaki bellibaşlı Türk üniversitelerinin ilgili bölümüne ( liste ve
objektif kriter gerekli ) ana hatları ile sunarak " ARGE ekibi ve ARGE
başlangıç potansiyeli vardır " ön incelemesi/raporu alan kuruluşlara, A-tipi
kredi koşulları uygulanır.
Türü bir paragraftır. A-tipi kredi ( bankacılık terimlerini bilmiyorum yanlış
terim kullanmış olabilirim ) , kredi maliyeti en düşük ve krediyi talep edip
imzalayan kişilerin karşılık gösterdiği taşınmaz ( ev, arsa ), taşınır (
otomobil vb ) teminat tutarı en ehven olabilen kredi türüdür. Çünkü tanımlamış
olduğum profil içinde , Türkiye'nin üniversite mezuniyeti üzerine ARGE
yeteneği göstermiş ( TÜBİTAK YA DA üniversite incelemesi bu onay için ) olan
insangücü vardır, kanımca bu bizatihi bir varlıktır. ( Öyle değilse Microsoft
firmasının değeri niçin yüksek çıkıyor ).
Geçmişte fikri mülkiyeti koruyan bazı yasa ve teşvikler çıktı ( örneğin bireysel
programcıların daha az vergi ödemesi için önerge , benim bildiğime göre Sn.
Emrehan Halıcı tarafından verilmişti, kabul edilmiş olması parlementomuzun
kollektif başarısıdır ). Önümüzdeki aylarda " şimdiye kadar teşvikleri
esnafa, turizimciye verdik, Türkiye olarak Dünyanın en önemli ON ülkesi içine
giremedik, şimdi artık çıkışımız Türkiye'de ARGE, üretim ve kaliteli eğitimi
desteklemektir " diyebilecek, çok sayıda milletvekili arıyorum. Bu politik
bir tavırdır, çünkü bu tür bir kredi yönlendirmesine devlet politikası
olmadıkça, herbiri kendi bankasını en karlı hale getirmeye çalışan bankacılar
karar veremiyorlar.
2 ) kanımca, " kollektif yayın-dağıtım hakkı " ( Collective Copyright ),
benim yorumuma göre,
bir ürünün, bir patentin üreteci kuruluşun %51 oranında paylaşması ve
ilgili projede ARGE pozisyonunda çalışmış kişilere patent / copyright'in %49
unu ( ya da anlaşılacak oranları ) paylaştırması demek...
Ürünün, üretim-dağıtım-pazarlama maliyetleri çıktıktan sonra, ( ürünün satış
fiyatının %5 ila 20'si arasında tablolanacak ( öneri aşağıda ) orandan az
olmamak üzere belirlenecek ARGE / Copyright ) miktarının , bireysel
araştırmacılara,
izleyen ON yıl ( ? ) süreyle pay edilmesi demektir.
Örnek vermek istersem, Makina mühendisliği alanında " üründe ARGE / payı %5
belirlenmişse", R firması " fuzzy logic" özelliği kullanan yeni bir çamaşır
makinası üretip 300 dolara satıyorsa, bunun 15 doları'nın ARGE /copyright
bölümü olarak belirlenmesi, 7.515 doları yine birkaç yıl önce bu arge'yi
finanse etmiş olduğu için A firmasında kalırken, 7.485 doları, üç yıl önce bu
prototipin ARGE çalışmasını yapmış olan örneğin 5 kişi arasında herbir ürün
piyasada satıldıkça pay edilmelidir. ( Bu, ikramiye yapısı değildir,
emeklilikte ve işten ayrılmada da bu ürün piyasada satıldıkça 10 ( ? ) yıl
devam eder... )
( Bu tür bir yapıyı, muzik alanında besteciler, söz yazarları, icracılar çoktan
yaptılar...., ARGE'de çalışan mühendislerin de kanımca bu yapıya ulaşması
gerekli..... sadece TÜBİTAK'ın değil, Mühendislik alanının belli başlı
bölümlerinin ve belli başlı öğretim üyelerinin ARGE ve üretimde hakem / "
ombdusman" konumu için tanımlar yapılması gerekli.... Türkiye'nin mühendislik
fakülteleri bu alanda plan ve tablolar hazırlamalılar... Çünkü, bir kitap ve
yazılmış bir nota olarak statik hale gelmiş kitap ya da bestenin ( eserin) 70
yıllık fikri mülkiyet koruması var, biz Yazılım Mühendisleri sürüm
yönetimleri ile çalışıyoruz ve kollektif copyright içine " kartopu modeli "
olarak adlandırdığım, bir hakem de gerektiren birbaşka tanım daha var. )
3 ) Bilişim ARGE'si ise işin en önemli kısmıdır. Çünkü artık, her önemli
ürünün içinde vardır. Bir ürünü öne çıkrmak için içine konulacak yazılımın
algoritma karmaşılığı ( Computational Complexity ) üzerinde deliler gibi
çalışan, Yapay Us Tekniklerini ( Artificial Intelligence ) en ince ayrıntısına
kadar kullanan, buluşsal ( Heuristics ) algoritmalar bulup, alternatif buluşsal
algoritmalara karşı performanslarını deliler gibi test eden vb BİLİŞİM ARGE
gruplarında, sonuç ürün, bir yazılım, bir mobil communication aracı, video
kameranın resim kalitesinin el titreşiminden etkilenmemesi, ses tanıma vb ise
ARGE payı %20 olarak belirlenmelidir. Yani Z
yazılım firması, G yazılımını 150 dolara basit bir kurulum kitapçığı ve 50
centlik bir CD ile pazarlıyorsa ve ürün haline gelmiş bu yazılım satılıyorsa,
bu yazılımın bir - iki yıl önceki ARGE ekibine 150 Usd * 0.20 * 0.49 = 14.7
usd'yi paylaştırarak , ARGE ekibinin bu yılki sabit ücreti, firma içi bu yılki
genel ikramiye düzeyi üzerinde ek olarak ayrıca ödemelidir.. ( şimdiye kadar
çoğunlukla, yurtdışında üretilip Türkiye'ye ithal edilmiş ürünlerin
satışından, satış Müdürlerinin / müdirelerinin / genel müdürlerinin yüksek
primler kazandığını gördük.... aklımız hep böyle çalıştı.... kanımca, böyle
şartlandık... şimdi Türkiye'yi yeniden biçimleyebileceksek ÜRETİM ve ÜRETİM
için ARGE'yi ve üretimde ARGE ekiplerinin motivasyonunu iyice konuşmalıyız.
Sadece zeki ve yazılım, teknoloji, elektronik, mechatronik alanındaki
eğitilmiş teknokratların değil ( Türkiye'de üniversite mezunu yüzdesi %6,
diplomalı mühendis nufusun %1'inden az ) Türkiye'nin yarıdan daha fazla
insanının, Türkiye'nin çıkışının TEKNOLOJİ ÜRETMEK; ARGE ve kaliteli eğitimden
geçtiğini anlayabilmesi için tekrar tekrar konuşmalıyız. Türkiye'nin yarıdan
fazlasının kısa dönemli çıkarlarına aykırı olan bu politikayı anlaması ve
özümsemesi için konuşmalıyız. Popülist olmama riskini göze alarak aktif
politika yapabilecek ve kamuoyu oluşturabilecek kişilere ihtiyaç büyüktür.
Son bir söz, artık kanımca bankacıların ve banka kökenli kişilerin perdenin
gerisine çekilip, başrolleri ÜRETİMDE ÇALIŞAN MÜHENDİSLERE vermeleri
gerekir. Bir briç oyununda, elini masaya açıp, ortağının en iyi oyunu
oynaması için sessizce destek veren briç partneri konumuna, bankacıların, oyunu
oynayan aktif kişi konumuna da MÜHENDİS lerin gelmesi gerekir.
Yukarıdaki düşüncelerim nedeniyle, tbs-egitim raporundan, sihirli bir sözcük
haline gelmeye başlayan "risk sermayesi" sözcüğünün çıkarılması, geri plana
itilmesi ve 21yy ın ilk sloganının " en avantajlı banka kredisi yazılım,
bilgisayar, elektronik, mechatronik mühendisleri ile kaliteli eğitime"
temasının oturtulacağı tartışmaların başlatılmasını diliyorum.
Saygılarımla
M. Ümit Karakaş
"Fatos T. Yarman Vural" wrote:
> TBS Egitim Calisma grubunun Degerli Uyeleri
>
> Arkadasimiz Buyurman Baykal tarafindan hazirlanan ARGE icerigi ekte gorus ve
> onerilerinize sunulmaktadir.
>
> Saygilarimla
>
> F.T. Yarman-Vural
> ----- Original Message -----
> From: "Buyurman Baykal" <buyurman@metu.edu.tr>
> To: "Fatos T. Yarman Vural" <vural@ceng.metu.edu.tr>
> Sent: Monday, January 28, 2002 1:34 PM
> Subject: ARGE icerik tablosu
>
> >
> > Hocam ayrica ARGE icerik tablusunu da ekte gonderiyorum..
> >
> > --
> > ********************************************************************
> > Buyurman Baykal, PhD
> > Middle East Technical University,
> > Department of Electrical and Electronics Engineering,
> > Ankara 06531, Turkey.
> > EMAIL: buyurman@metu.edu.tr WEB: http://www.eee.metu.edu.tr/~baykal
> > TEL: +90-312-210-4582 FAX: +90-312-210-1261
> > ********************************************************************
>
> ------------------------------------------------------------------------
> Name: ARGE içerik tablosu.doc
> ARGE içerik tablosu.doc Type: WINWORD File (application/msword)
> Encoding: base64
